Uzaktan Eğitim Programları
Ana Sayfa Genel Bilgiler Programlar Enstitü Dergisi Öğrenci İşleri
  GENEL BİLGİLER  




YAZICI DOSTUSAYFAYI YAZDIR
 Temel İslam Bilimleri

 

                                                                                                                                            

           TEMEL İSLÂM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

I

Kodu               Dersin Adı                                              Kredi Saat            Öğretim Üyesi

TİB 700           Uzmanlık Alan Dersi                                        4                      Danışman

TİB 701           Hadislerin Oluşmasında İslam Öncesi              

            Kültürün Tesiri                                    3          Prof. Dr. Ali Osman ATEŞ

TİB 703           Hadislerin Yorumlanış Metodu ve       

            Teknikleri                                                       3          Prof. Dr.  Ali Osman ATEŞ

TİB 705           Mukayeseli Hadis Metodolojisi I                     3          Prof. Dr. Ali Osman ATEŞ

TİB 707           Eğitimde Hadislerin Fonksiyonu                       3          Prof. Dr. Ali Osman ATEŞ

TİB 709           Kelâmın Doğuşuna Siyasetin Etkisi                   3          Prof. Dr. Halife KESKİN

TİB 711           Kelâm İlminin Temel Problemleri                     3          Prof. Dr. Halife KESKİN

TİB 713           İslamda Siyasi Farklılaşmanın

Teolojik Temelleri                                           3          Prof. Dr. Halife KESKİN

TİB 715           Dini Düşüncenin Problemleri                             3          Prof. Dr. Halife KESKİN

TİB 717           Hukuk Başlangıcı                                            3          Doç. Dr. Nasi ASLAN

TİB 719           İslâm Hukuku Metodolojisi I                           3          Doç. Dr. Nasi ASLAN

TİB 721           Mukayeseli Aile Hukuku                                 3          Doç. Dr. Nasi ASLAN

TİB 723           Çağdaş Fıkıh Problemleri                                3          Doç. Dr. Nasi ASLAN

TİB 725           Kelâmî Düşüncenin Sistematik Gelişimi 3          Yrd. Doç.Dr.İsmail YÖRÜK

TİB 727           İslâmın Temel Esaslarına Kelâmî Bakışlar         3          Yrd. Doç.Dr. İsmail YÖRÜK

TİB 729           İslâmın İlk Dönemlerinde Fikrî ve Siyasi          

            Oluşumlar (I. Asır)                                          3          Yrd. Doç. Dr. İsmail YÖRÜK

TİB 731           Kelam Metodolojisi                                         3          Yrd. Doç. Dr. İsmail YÖRÜK

TİB 733           Hadis Literatürü I                                            3          Yard. Doç.Dr. Muhammet YILMAZ

TİB 735           İlk Dönem Sünnet Anlayışları               3          Yard. Doç.Dr. Muhammet YILMAZ

TİB 737           Hadis Metinleri I                                             3          Yard. Doç.Dr. Muhammet YILMAZ

TİB 739           Gazalî Öncesi Tasavvuf                                   3          Yrd. Doç. Dr. Hayri KAPLAN

TİB 741           Tasavvufta Dış Tesir Problemi              3          Yrd. Doç. Dr. Hayri KAPLAN

TİB 743           İşârî Tefsir Metinleri                                        3          Yrd. Doç. Dr. Hayri KAPLAN

TİB 745           Arap Edebiyatı Tarihi I                        3          Yrd. Doç. Dr. Tahsin DELİÇAY

TİB 747           Yüksek Gramer I                                            3          Yrd. Doç. Dr. Tahsin DELİÇAY

TİB 749           Klasik Arapça Metinleri I                                3          Yrd. Doç. Dr. Tahsin DELİÇAY

TİB 751           Kur’ân’ın Metinleşme Tarihi                            3          Yrd. Doç. Dr. Mustafa ÖZTÜRK

TİB 753           Klasik Tefsir Metinleri I                                   3          Yrd. Doç. Dr. Mustafa ÖZTÜRK

TİB 755           Tefsir Tarihi I                                                  3          Yrd. Doç. Dr. Mustafa ÖZTÜRK

                                                                                            

TEMEL İSLÂM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

II

 

Kodu               Dersin Adı                                           Kredi Saat    Öğretim Üyesi

TİB 700           Uzmanlık Alan Dersi                                        4                      Danışman

TİB 702           Hadiste Temel Problemler                                3          Prof. Dr. Ali Osman ATEŞ

TİB 704           Hadislerin Tesbit ve Tenkidi                             3          Prof. Dr. Ali Osman ATEŞ

TİB 706           Mukayeseli Hadis Metodolojisi II                    3          Prof. Dr. Ali Osman ATEŞ

TİB 708           Mezhep Farklılıklarında Hadislerin Rolü           3          Prof. Dr. Ali Osman ATEŞ

TİB 710           İslâm Düşüncesinde Varlık Problemi    3          Prof. Dr. Halife KESKİN

TİB 712           Kelamda Bilgi Teorisi                          3          Prof. Dr. Halife KESKİN

TİB 714           İslam Kelamında Allah-Alem İlişkisi     3          Prof. Dr. Halife KESKİN

TİB 716           Harici-Şiî Ekseninde Sosyal Siyasi

Olguların Toplum Hayatına Etkileri                   3          Prof. Dr. Halife KESKİN

TİB 718           İslâm Hukuk Tarihi                                          3          Doç. Dr. Nasi ASLAN

TİB 720           İslâm Hukuku Metodolojisi      II                     3          Doç. Dr. Nasi ASLAN

TİB 722           İslâm Hukukunun Genel Esasları                      3          Doç. Dr. Nasi ASLAN

TİB 724           Hukuk Sosyolojisi                                           3          Doç. Dr. Nasi ASLAN

TİB 726           İslam Düşüncesinde Uluhiyet Kavramı  3          Yrd. Doç. Dr. İsmail YÖRÜK

TİB 728           Epistemolojik Açıdan İman                              3          Yrd. Doç. Dr. İsmail YÖRÜK

TİB 730           İslâmda Fikrî ve Siyasi Oluşumların                 

           Gelişimi (II. ve III. Asır)                                   3          Yrd. Doç. Dr. İsmail YÖRÜK

TİB 732           Kelam Problemleri                                          3          Yrd. Doç. Dr. İsmail YÖRÜK

TİB 734           Hadis Literatürü II                                           3          Yrd. Doç. Dr. Muhammet YILMAZ

TİB 736           eş-Şâfiî Sonrası Sünnet Anlayışları                   3          Yrd. Doç. Dr. Muhammet YILMAZ

TİB 738           Hadis Metinleri II                                            3          Yrd. Doç. Dr. Muhammet YILMAZ

TİB 740           Tasavvuf Tarihi Literatürü                                3          Yrd. Doç. Dr. Hayri KAPLAN

TİB 742           İbn Arabi’de Ontoloji Problemi                       3          Yrd. Doç. Dr. Hayri KAPLAN

TİB 744           Tasavvufta İnsan Problemi                               3          Yrd. Doç. Dr. Hayri KAPLAN

TİB 746           Arap Edebiyatı Tarihi II                                   3          Yrd. Doç. Dr. Tahsin DELİÇAY

TİB 748           Yüksek Gramer II                                           3          Yrd. Doç. Dr. Tahsin DELİÇAY

TİB 750           Klasik Arapça Metinleri II                               3          Yrd. Doç. Dr. Tahsin DELİÇAY

TİB 752           Çağdaş İslam Düşüncesinde Kur’ân’a

Yaklaşımlar                                                    3          Yrd. Doç. Dr. Mustafa ÖZTÜRK

TİB 754           Klasik Tefsir Metinleri II                                  3          Yrd. Doç. Dr. Mustafa ÖZTÜRK

TİB 756           Tefsir Tarihi II                                     3          Yrd. Doç. Dr. Mustafa ÖZTÜRK

 

 

 


 

TEMEL İSLAM BİLİMLERİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

DERS İÇERİKLERİ

Ders Adı: Uzmanlık Alan Dersi

Ders Kodu: TİB-700

Yarıyıl: Güz/Bahar

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: İlmi araştırmada konu, amaç ve yöntemlerinin tespitinde temel öğelerin ele alınması. Konuların sınırlandırılması, materyallerin tespiti. Materyallerden kullanmada uygulanması gereken yöntemler. Bu yöntemlerin bilimsel geçerlilik açısından sınıflandırılması. Elde edilen verilerin objektif olarak değerlendirilmesi. Bütün bu yapılan araştırma ve değerlendirme sonucunda elde edilen bilgilerin bilimsel metin haline getirilmesi ve yazım aşamasında dikkat edilecek kurallar.

Öğretim Üyesi: Danışman

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap:

 

Ders Adı: Hadislerin Oluşmasında İslâm Öncesi Kültürün Tesiri

Ders Kodu: TİB-701

Yarıyıl: Güz

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Cahiliyye Kültürünün Tesiri, Cin-Şeytanla ilgili rivayetler, Hortlakla ilgili nakiller,hame kuşu, Yahudi Kültürünün Tesiri, Kadınların akıl ve dinlerin eksik, sosyal statülerinin erkeklere oranla düşük olduğunu öne süren riveyetler, Hz.İbrahim’in yalan söylediğine dair nakiller, Dicle, Fırat, Seyhan ve Ceyhan Irmaklarının Cennetten çıktığına dair rivayetler, Uğursuzlukla ilgili rivayetler, Hıristiyan Kültürünün tesiri Hz.İsa’nın göğe çıktığı ve her çocuğa parmağıyla dürtüp ağlattığına dair rivayetler, Mesih-Deccalla ilgili hadisler, Hint Orta Asya kültürünün tesiri, Ölenlerin ruhlarının kuş şekline dönüştüğüne dair nakiller...

Öğretim Üyesi: Prof. Dr. Ali Osman Ateş

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Ali Osman Ateş, İslam’a Göre Cahiliye ve Ehl-i Kitâb Örf ve Âdetleri, İstanbul 1996, ISBN: 975-473-134-9; Ali Osman Ateş, Kur’ân ve Hadislere Göre Cinler-Büyü, İstanbul 1995, ISBN: 975-473-111-X; Ali Osman Ateş, Kur’ân ve Hadislere Göre Şeytân, İstanbul 1995, ISBN: 975-473-120-9.

 

Ders Adı: Hadislerin Yorumlanmış Metodu ve Teknikleri

Ders Kodu: TİB-703

Yarıyıl: Güz

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Kur’an’dan yararlanma, Önceki Hadis Şerhleri,Hadislerdeki garip kelimeleri ayrıntılı olarak açıklayan eserler ve bunlardan yararlanma, Hadislerin tarihi ve coğrafi olaylarla ilgilerinin tespiti, Bilimsel verilere başvurarak hadisleri anlama, Hadislerdeki muhatap, zaman ve mekan faktörü, çok anlamlılık ifade eden hadis lafızlarına verilen anlamın doğru ve tutarlı olmasına dikkat etme...

Öğretim Üyesi: Prof. Dr. Ali Osman Ateş

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Mücteba Uğur, Hadis İlimleri Edebiyatı, Ankara 1996, ISBN: 975-389-215-2; Mehmet Görmez, Sünnet ve Hadisin Anlaşılması ve Yorumlanmasında Metodoloji Sorunu, Ankara 2000, ISBN: 975-389-259-4.

Ders Adı: Mukayeseli Hadis Metodolojisi I

Ders Kodu: TİB-705

Yarıyıl: Güz

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Hadis ve Sünnet. Tanımı, kapsamı İslâm dinindeki yeri. Bu konudaki tartışmalar, Sahabi, tanımı, sayısı, adaleti hakkındaki görüşler. Ravilerde aranan şartlar. Cerh-tadil kuralları, bu konudaki farklı değerlendirmeler ve sebepleri. Hadislerin alınıp nakledilme metotları ve eleştirisi,. İslâm Mezheplerinin bu konulara farklı yaklaşım nedenleri sadece isnat eleştirisi yeterli midir? Bu husustaki tartışmalar.

Öğretim Üyesi: Prof. Dr. Ali Osman Ateş

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Talat Koçyiğit, Hadis Usulü, Ankara 1975;  Zafer Ahmed et-Tehanevi, Yeni Usûl-i Hadis, İzmir 1982.

 

Ders Adı: Eğitimde Hadislerin Fonksiyonu

Ders Kodu: TİB-707

Yarıyıl: Güz

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Hadislerde Hz. Peygamber’in Eğitim Anlayışının Belirlenmesi, O’nun Eğitim Öğretimdeki Temel Kriterleri, Hadislerin Hayata Geçirilmesi, Hz. Peygamberin Eğitim Uygulamaları ile ilgili Hadislerin Değerlendirilmesi,Hz. Peygamberin Eğitim Metodu ile Modern Eğitim Metotlarının Karşılaştırılması gibi konular incelenecektir.

Öğretim Üyesi: Prof. Dr. Ali Osman Ateş

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Nevzat Aşık, Sahabe ve Hadis Rivayeti, İzmir 1981; Ali Yardım, Hadis I-II, İstanbul 1997; Ahmet Önkal, Hz. Peygamber’in Eğitim Metodu, Konya 1999.

 

Ders Adı: Kelam’ın Doğuşuna Siyasetin Etkisi

Ders Kodu: TİB-709

Yarıyıl: Güz

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: İslam düşüncesinde devlet nazariyeleri, Devlet’in tanımı ve gerekliliği. Devlet işlerinin temel ilkeleri. Kelam ve Kelam’da devlet teorileri. Kelam’ın oluşmasında Harici siyasetin rolü. Şii siyaset nazariyesi ve itikadi buhran. İmamet kavramının dini mahiyet kazanması imametin meşruiyetinin temelleri.

Öğretim Üyesi: Prof. Dr. Halife Keskin

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Dr. Halife Keskin, Kendi Kaynakları Işığında Şia İnanç Esasları; Dr. Ahmet Akbulut, Sahabe Devri İktidar Kavgaları; Welhausen, İslamın İlk Dönemlerinde Fikri-Siyasi Muhalefet Fırkaları.

 

Ders Adı: Kelam İlminin Temel Problemleri

Ders Kodu: TİB-711

Yarıyıl: Güz

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Kelam’ın yeniden değerlendirilmesi, Kelam ilminin metodu ve gayesi hakkında söylenmesi gerekenler. Yeni bir metod mümkün müdür? Kelam’ın bilgi teorisinin tartışılması. Allah’ın varlığı ve sıfatları hakkında kullanılan argümanların kritiği maturidi ve eşlari Kelamında teodise. Nübüvvetin gerekliliği ve geçerliliği. Vahyin anlaşılmasında Kelam’ın rolü. Ahiret inancının din açısından önemi.

Öğretim Üyesi: Prof. Dr. Halife Keskin

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Dr. Halife Keskin, İslam Düşüncesinde Bilgi Teorisi, Dr. M. Sait Yazıcıoğlu, Maturidi ve Nesefi’de İnsan Hürriyeti, Dr. Saim Kılavuz, İslam Akaidi ve Kelam’a Giriş

 

Ders Adı: İslam’da Siyasi Farklılaşmanın Teolojik Temelleri

Ders Kodu: TİB-713

Yarıyıl: Güz

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: İslam’da siyasi partilerin doğuşunu hazırlayan etnik öğeler Siyasi farklılaşmada sosyal ve ekonomik durumun önemi. Harici ve Şii fırkalarının etnik aidiyetlerinin belirlenmesi. Dini anlamda geleneğin rolü. Dini anlayışların toplumsal hayata yansımaları. Teolojiden – siyasete geçişin imkanı.

Öğretim Üyesi: Prof. Dr. Halife Keskin

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Abu’l-Hasan al-Ashari, Kitabu’l-Makalat, Bagdadi, Mezhepler Arasında Farklar

 

Ders Adı: Dini Düşüncenin Problemleri

Ders Kodu: TİB-715

Yarıyıl: Güz

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Din Felsefesi Nedir? Din Felsefesi İle Felsefe Arasındaki Benzerlikler, Din Felsefesi ile Teoloji Arasındaki Karşılıklı İlişkiler, Din Dilinin Değeri ile ilgili Problemler, Din Dilinin Özellikleri, Dini Semboller Teşbih, Tenzih, Dinde Mecâzi anlatımın önemi, İnanma ve uygulama arasındaki korelasyon, Aşkın varlıkla İlişkinin imkanı, Bir Bilgi Kaynağı Olarak Revalasyon  (Vahiy), Dinin İfadelirinin Epistemolojik değeri hakkında, Tanımın varlığı ve Yaratma Problemi, Tanrı’ yı İsimlendirmenin Problemleri vb.konular ele alınacaktır

Öğretim Üyesi: Prof. Dr. Halife Keskin

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Dr. Turan Koç, Din Dili, Dr. Mehmet Aydın, Din Felsefesi; Dr. Mehmet Aydın, Dine ve Felsefeye Göre Tanrı.

 

Ders Adı: Hukuk Başlangıcı

Ders Kodu: TİB-717

Yarıyıl: Güz

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Sosyal hayat ve sosyal düzen kuralları (Din, Ahlak, Görgü ve hukuk kuralları). Hukuk kuralının amaç ve öğeleri. Yaptırım kavramı ve çeşitleri. Hukuk kavramı ve çeşitleri. Pozitif hukukun kaynakları. Yazılı hukuk ve yazılı olmayan hukuk (Kanun, Tüzük ve yönetmelik, Örf ve adet). Kanunlaştırma hareketleri. Hukukun bölümleri (Özel hukuk ve kamu hukuku). Hukuki ilişkiler ve haklar.

Öğretim Üyesi: Doç. Dr. Nasi Aslan

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Hukuk Başlangıcı, Necip Bilge,Turhan  Kitabevi,Ankara,1983

 

Ders Adı: İslâm Hukuku Metodolojisi I

Ders Kodu: TİB-719

Yarıyıl: Güz

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Fıkıh ve Usul Kavramları, kapsamı ve farklılıkları, yöntem tartışmaları, tümden gelim ve kazuistik metot. Şer’i deliller, Kur’an ve icazi, onun nazım ve mana yönüyle değerlendirilmesi. Sünnet, Hadis ve yaşayan Sünnet. Sünnetin bağlayıcılığı ve hükme delaleti. İcmâ, tanımı ve günümüzde yeniden yorumlanması. Kıyas ve İctihat metotları.

Öğretim Üyesi: Doç. Dr. Nasi Aslan

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: İslam Hukuku Tarihi,Muhammed el-Hudârî,( Çev.Haydar Hatipoğlu) Kahraman Yayınları,İstanbul,1974;İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman, Nesil Yayınevi,İstanbul,1989

 

Ders Adı: Mukayeseli Aile Hukuku

Ders Kodu: TİB-721

Yarıyıl: Güz

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Aile hukukuna toplu bakış. İslam fıkhında aile hukukunun yeri ve önemi. Nişanlanma ve hukuki niteliği. Geçmişten günümüze evlilik kurumu. Evlenme, nikah akdi ve unsurları. Nikahta resmi kayıt ve önemi. Evlilik birliğinde mali ilişkiler. Mal birliği ve ayrılığı rejimleri. Boşanma ve talak kavramları. Sahih nesep, evlat edinme ve hükümleri. Sahih olmayan nesep ve hükümleri. Nafaka ve çeşitleri vesayet ve vesayet organları.

Öğretim Üyesi: Doç. Dr. Nasi Aslan

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: İslâm-Osmanlı Aile Hukuku,M.Akif Aydın,M.Ü.İ.F. Vakfı Yayınları,İstanbul,1985;İslam Aile Hukuku,Ahmet Yaman,Konya ,2002

 

Ders Adı: Çağdaş Fıkıh Problemleri

Ders Kodu: TİB-723

Yarıyıl: Güz

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: İslâm’da sosyal dayanışma kurumları (Zekat ve karz...) günümüzde sigorta kurumları ve değerlendirilmesi. Banka ve finans kurumları. Organ nakli ve önemi. Tüp bebek ve değerlendirilmesi. Borsa ve hisse senetleri. Riba, nema ve faiz kavramları.

Öğretim Üyesi: Doç. Dr. Nasi Aslan

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: İslâm Hukuku Metodolojisi, M. Ebû Zehra,Çev.A.Şener.Ankra,1981

 

Ders Adı: Kelâmi Düşüncenin Sistematik Gelişimi

Ders Kodu: TİB-725

Yarıyıl: Güz

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Kelâmi düşüncenin doğuşuna tesin eden amiller, dini metinlerin yorumlanmasında ve bazı siyasi konulardaki anlaşmazlıklar, İslam’ın diğer din ve medeniyetlerle karşılaşması ve tercüme hareketleri, İmamet meselesi, bu konuda Şii ve Sünni ekollerin görüşleri, Allah Kelâmının mahluk olup olmaması, Rü’yetullah, Kader probleminin ortaya çıkışı, dinde zorlama ve ihtiyat meselesi ve bu konuda Kur’an’ın ve hadislerin tutumu, İnsan hürriyeti konusunda Hz. Peygamberden sonraki gelişmeler, Kelâmî ekollerin kader konusuna yaklaşımları, İslâdaki akıl ve naklin durumu, serbest düşüncenin boyutu.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. İsmail Yörük

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Dr. Ali Sami en-Neşşar, İslam’da Felsefi Düşüncenin Doğuşu (çev:Osman Tunç), İst., 1999; Dr. Fazlur Rahman, İslam (çev:Dr. Mehmet Dağ, Dr. Mehmet Aydın), Ank., 2000.

 

Ders Adı: İslâm’ın Temel Esaslarına Kelâmı Bakışlar

Ders Kodu: TİB-727

Yarıyıl: Güz

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: İslam’da inanç esasları, İctimai ve tafsili iman, İmanın geçerliliğinin şartları, Allah’a, Meleklere, Peygamberlere, Kitaplara, Kadere ve Ahiret gününe iman , Allah’ın sıfatları, Peygamberlerin özellikleri, İnsanların Peygamberlere olan ihtiyacı, Mucizeler, güzellik ve çirkinlik, aslah alellah konusu, güç yetirilemeyen işin teklifi, Ölüm, Ecel, Kabir, Ölümden sonra diriliş, Ölümden sonra cesetlerin ve ruhların durumu, ölümden sonra dirilişe Kur’an’dan örnekler, Mahşerde toplanma, Kitapların verilmesi, Mizan, Sırat, Cennet, Cehennem.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. İsmail Yörük

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Dr. Hüseyin Atay, Kur’an’a göre İslam’ın Temel Kuralları, İst., 1991; Kur’an’a göre Araştırmalar, Ank., 1995-7; William C. Chittick-Sachiko Murata, İslam’ın Vizyonu (çev:Dr. Turan Koç), İst., 2000.

 

Ders Adı: İslâm’ın İlk Dönemlerinde Fikri ve Siyasi Oluşumlar (1.Asır)

Ders Kodu: TİB-729

Yarıyıl: Güz

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: İslâm toplumunda meydana gelen ilk ayrılıklar, Kırtas hadisesi, Üsame ordusu, Peygamberin vefatı, Peygamberden sonra devlet başkanlığı seçimi, Fedek hadisesi, Zekat vermeyenlerle mücadele, Hz. Ömer’in Halifeliği, Hz. Osman’ın şehit edilmesi, Halifenin nasla ve tayinle olduğunu ileri sürenler, ilk siyasi hareketler, Sıffin ve Cemel vak’aları, Hz. Ali ve Muaviye arasındaki anlaşmazlıklar, hakem olayı, Şii grupları, aşırı Şii gruplar, Şia-i mufaddıla, İsna-aşeriyye, Haricilik, ilk hariciler.. Nehravan olayı, ilk fikri hareketler, Kaderiyyenin doğuşu, Halku’l-Kur’an meselesi, Cebriyye ve Cehim b. Safvan, fıkhi mezhepler, Hanefi, Şafii, Hanbeli, Caferiyye, Zeydiyye ve Zahiriyye mezhepleri.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. İsmail Yörük

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Abu’l-Hasan al-Ashari, Makalatü’l-İslamiyyin; al-Şehristani, al-Milal va’n-Nihal; W. Montgomery Watt, İslam Düşüncesinin Teşekkül Devri(çev:Dr. Ethem Ruhi Fığlalı), İst., 1998; Neşet Çagatay, İ. Agah Çubukçu, İslam Mezhepleri Tarihi, Ank.,1965; Dr. E. Ruhi Fığlalı, Çağımızda İtikadi İslam Mezhepleri, Ank., 1980.

 

Ders Adı: Kelam Metodolojisi

Ders Kodu: TİB-731

Yarıyıl: Güz

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Metot nedir? Sosyal Bilimlerde bilimsel metot problemi. Kelam ilminde metot. Dinî ve Felsefî metot. Dinî metodun kısımları. İtikadın belirlenmesindeki tavırlar. Geleneksel tavır, mutedil zümrenin tavrı, Rey ve Hadis taraftarlarının tavrı, Haricilerin tavrı. Yorumlama metodu. Mutezilenin tavrı. Sünnî anlayış ve itkadî yorumlar.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. İsmail Yörük

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Dr. Hanifi Özcan, Epistemolojik Açıan İman, İst., 1992; Toshuhiko İzutsu, İslam Düşüncesinde İman Kavramı(çev: Selahaddin Ayaz), İst., 1984.

 

Ders Adı: Hadis Literatürü I

Ders Kodu: TİB-733

Yarıyıl: Güz

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Hadis Edebiyatının Oluşum Safhaları.  Hadislerin ezberlenmesi, yazılması, tedvin edilmesi ve hadislerin tasnif edilmesi. Tasnif dönemi ve bu dönemde yazılan hadis kitapları, Kişilere göre tasnif edilen hadis kitapları: Müsnedler ve Mu’cemler. Konulara göre tasnif edilen hadis kitapları:  Musannefler, Cami’ler, Sünenler. Kütüb-i Site Eserleri ve özellikleri.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Muhammet Yılmaz

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Kettânî, Muhammed b. Ca’fer, er-Risâletü’l-Mustadrafe, Kahire tsz.; Çakan, İ. Lütfi, Hadis Edebiyatı, M.Ü.İfav yay., İstanbul 1989.

 

Ders Adı: İlk Dönem Sünnet Anlayışları

Ders Kodu: TİB-735

Yarıyıl: Güz

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Sahâbî kavramı. Sahâbe’nin adaleti meselesi. Sahâbede Peygamber telakkisi. Beşer olarak Hz. Muhammed. Peygamber olarak Hz. Muhammed. Lider olarak Hz. Muhammed. Hz. Peygamber’in sahâbe nezdindeki otoritesi. Sahâbenin Sünnet anlayışı, Sahâbenin Sünnet’e yönelik Yaklaşımları. Zahiri yaklaşımlar ve örnekleri. Fıkhî yaklaşımlar ve örnekleri. İctihâdî yaklaşımlar ve örnekler.  Fakih sahâbilerin Sünnet’e bakışları. Malik b. Enes, Ebû Hanife, Ahmed b. Hanbel ve Şafiî gibi erken  dönem alimlerin sünnet anlayışları.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Muhammet Yılmaz

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Erul, Bünyamin, Sahabenin Sünnet Anlayışı, TDV yay. Ankara 1999, ISBN 975-389-343-4

 

Ders Adı: Hadis Metinleri I

Ders Kodu: TİB-737

Yarıyıl: Güz

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Hadis Usûlü kitaplarından örnek metinler: Râmehurmuzî, Hâkim en-Neysaburî, Hatîb el-Bağdâdî, İbn Salah, Nevevî, Suyûtî, Irakî, Sehâvî, İbn Hacer, Kâsımî gibi alimlerin hadis usûlüne dair kitaplarından örnek metinler. İmam Malik Buharî, Müslim, Tirmizî, Ebû Davud, Nesaî, İbn Mâce, Dârimi ve Ahmed b. Hanbel’in hadis kitaplarından örnek metinler.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Muhammet Yılmaz

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: el-Kütübü’t-Tis’a ve Şurûhuhâ, Çağrı Yay. İstanbul 1981-1992.

 

Ders Adı: Gazalî Öncesi Tasavvuf

Ders Kodu: TİB-739

Yarıyıl: Güz

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Tasavvuf düşüncesinin tarihi gelişimi. Tasavvufun iç ve dış kaynakları. Hırka, zikir ve telkin metodu ve silsileleri. Muhasibî, Tirmizî, Ebû Tâlib el-Mekkî, Serrâc, Kelâbâzî, Kuşeyrî ve Hucvirî’nin tasavvuf öğretileri. Şiî ve İsmailî literatürde tasavvuf. Dinî ve pozitif ilimlerde tasavvufa yaklaşımlar. Tasavvuf problemleri ve sufîlerin savunma amaçlı çözüm arayışları.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Hayri Kaplan

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Tasavvuf ve Tarikatlar, Eraydın, Selçuk, M.Ü. İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, İstanbul 2001, ISBN 975-548-050-1; Tasavvuf, Bardakçı, Necmettin, Fakülte Kitabevi, Isparta 2000, ISBN 975-93712-0-0.

 

Ders Adı: Tasavvufta Dış Tesir Problemi

Ders Kodu: TİB-741

Yarıyıl: Güz

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Kur’an ve Sünnet kaynaklı tasavvuf anlayışının temel özellikleri ve sınırları. Tasavvuf ve mistik düşünce arasındaki farklar. Yeni Eflatunculuk, Gnostisizm, Yunan felsefesi, Hinduizm, Budizm, Fars kültürü, Yahudilik ve Hıristiyanlık’ın tasavvufa etkileri konusunda oryantalistlerin görüşleri ve değerlendirilmesi.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Hayri Kaplan

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Tasavvuf, Afifi, Ebu’l-Ala, Çev.: Ekrem Demirli ve Abdullah Kartal, İz Yayıncılık, İstanbul 1999, ISBN 975-355-219-X.

 

Ders Adı: İşarî Tefsir Metinleri

Ders Kodu: TİB-743

Yarıyıl: Güz

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Tasavvufta temel alınan ve çokça kullanılan ayetler. Farklı dönem ve coğrafyaya mensup sufîlerin bu ayetler üzerindeki yorumları. Kuşeyrî, Dâye, Baklî, Bursevî vb. tefsir sahibi sufîlerin eserlerinden örnek metinler. İşarî tefsirlerin ortak özellikleri ve kültürel mirastaki yerleri. Batınî tefsir yorumlarının sunnî tasavvuftaki yansımaları.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Hayri Kaplan

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: İşari Tefsir Okulu, Ateş, Süleyman, A.Ü. İlahiyat Fakültesi Yayınları, Ankara 1974, Ruhu’l-Beyan, Bursevi, İsmail Hakkı, Daru’l-Ma’rife, Beyrut 1995.

 

Ders Adı: Arap Edebiyat Tarihi I

Ders Kodu: TİB-745

Yarıyıl: Güz

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Cahiliye ve Sadrul-İslâm dönemlerinden İmrü’l-Kays, Tarafa b. el-Abd, Amr b. Külsüm, el-Haris b. Hıllize, Antara b. Şeddad, Züheyr b. Ebi Sülma,  en-Nabiga ez-Zübyani ve el-Âşâ gibi Muallaka şairleri ve muallakaları ile Hz. Peygamber ve  dört halife dönemi ile Lebid b. Ebi Rebia el-Hansa gibi şairler bunların şiir ve nesirleri, bu dönemdeki hutbe ve Hz. Peygamber ile Halifelerin etraflarındaki Krallara gönderdiği mektuplar gibi edebi faaliyetlerin incelenmesi. Yine her iki dönemdeki menşei iTİBariyle Arapça yazılmış doğu merkezli kaynaklarından başlayıp Batılı kaynaklarından da istifade ederek edebi faaliyetleri irdelenmesi.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Tahsin Deliçay

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Omer Ferrûh, Târîhu’l-edebi’l-‘Arabî,I-IV, Beyrut, 1992.

Ahmed el-İskenderi ve dğ., el-Mufassal fi Tarihi’l-edebi’l-Arabi, Beyrut, 1994.

Şevki Dayf, el-Asru’l-Cahili, Kahire, 1960.

Şevki Dayf, el-Asru’l-İslami, Kahire, 1963.

Şevki Dayf, el-Asru’l-Abbasiyyu’l-Evvel, Kahire, 1966.

Şevki Dayf, el-Asru’l- Abbasiyyu’s-Sani, Kahire, 1973.

Taha Huseyn, Fi’l-Edebi’l- Cahili, 1927.

Ahmet Savran, Yeni Arap Edebiyatı, Erzurum, 1991.

 

Ders Adı: Yüksek Gramer I

Ders Kodu: TİB-747

Yarıyıl: Güz

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Nahvin ilk çıkışı, nasıl gelişip yayıldığı, Basra ve Kufe Ekolleri ve bu ekollerin uyuştuğu ve ayrıldığı konular, bu ekollerin felsefi arka planının irdelenmesi. Bu tarihi bilgilerin yanı sıra gramer kurallarının detaylarıyla birlikte el-Kitab, eş-Şafiye, İbn Akil, gibi eserlerden uygulamalı olarak ele alınması.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Tahsin Deliçay

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Mustafa Ğalayani, Camiu’d- Durusi’l- Arabiyye, Mektebetu’l -Asriyye, Beyrut, 1987.

Abbâs Hasan, en-Nahvu’l-vâfî, I-IV, Mısır, 1966.

Ahmed Hâşimî, el-Kavâ‘idü’l-esâsiyye li’l-lügati’l-‘Arabiyye (th. Muhammed Ahmed Kasım), Beyrut, 1998.

İbn Hişâm, Muğni’l-lebîb ‘an kütübi’l-e‘ârîb, Beyrut, 1992.

İbn Hişâm, Şerhu Katri’n-nedâ ve belli’s-sadâ (nşr. Muhammed Muhyiddîn Abdulhamîd), Dersaadet, trs.

 

Ders Adı: Klasik Arapça Metinleri I

Ders Kodu: TİB-749

Yarıyıl: Güz

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: İlk dönemlere ait eldeki nesirler ile Hadis-i Şeriflerin ve Nehcü’l Belağa  gibi eserlerinin okunması. Bu eserleri okurken modern kitaplarda olmayan dikkat edilmesi gereken imla bilgilerinin verilmesi. Klasik metinleri tercüme tekniği. Bu eserler üzerinde, geçen asırlar içerisindeki dil mantığı ile bu dönemdeki yaşayan Arapçanın karşılaştırılması. Dilin hangi kalıplarının kullanıldığı hangilerinin de ihmal edildiği. Yaşayan ve yaşamayan kelimeler gibi konuların ele alınması.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Tahsin Deliçay

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Câhız, Amr b. Bahr b. Osman, Kitâbu’l-hâyevan, I-VI, Beyrut, 1388/1969.

Câhız, el-Buhalâ, Beyrut, 1994.

İbn Abd Rabbihi, el-Ikdu’l-Ferid, Beyrut, 1996.

İbn Kuteybe, Uyunu’l-Ahbar, Beyrut.

Nihad M. Çetin, en-Nususu’l-Muhtara, İstanbul, 1979.

 

Ders Adı: Kur’an’ın Metinleşme Tarihi

Ders Kodu: TİB-751

Yarıyıl: Güz

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Kur’an tarihi kaynakları. Klasik ve modern dönemde Kur’an tarihi çalışmaları. Kur’an’ın vahyedilmesi. Vahyin tebliğ edilip ilk muhataplarınca ezberlenmesi. Vahyin yazı yoluyla tespit edilmesi. Vahiy metinlerinin terTİBi ve yazılı olarak bir araya getirilmesi. Kur’an yazım ve okunuşunda birlik sağlama girişimleri. Kur’an kıraatleri. Yedi kıraat kavramının ortaya çıkışı ve resmiyet kazanma süreci. Kur’an ve tahrif.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Mustafa Öztürk

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: 1. Özsoy, Ömer, Kur’an’ın Metinleşme Tarihi, Kitabiyat Yay., Ankara, 2003.

2. Watt, Montgomery, Kur’an’a Giriş, çev. Süleyman Kalkan, Ankara Okulu Yay., Ankara, 1998.

3. Hamidullah, Muhammed, Kur’ânı Kerim Tarihi, çev. Salih Tuğ, MÜİFV Yay., İstanbul, 1993.

4. Karataş, Şaban, Şia’da ve Sünni Kaynaklarda Kur’an Tarihi, Ekin Yay., İstanbul, 1996.

5. Demirci, Muhsin, Kur’an Tarihi, MÜİFV Yay., İstanbul 1997.

6. Akk, Hâlid Abdurrahman, Târîhu Tevsîki Nassi’l-Kur’ân, Dımaşk, 1399.

 

Ders Adı: Klasik Tefsir Metinleri I

Ders Kodu: TİB-753

Yarıyıl: Güz

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Klasik rivayet tefsirlerinden seçme metinler: Ebû Ca‘fer Muhammed b. Cerîr et-Taberî ve Câmiu’l-Beyân ‘an Te’vîli’l-Kur’ân, Beğavî ve Meâlimü’t-Tenzîl, Ebü’l-Fidâ İbn Kesîr ve Tefsîru’l-Kur’âni’l-Azîm, Celâleddîn es-Suyûtî ve ed-Dürrü’l-Mensûr fi’t-Tefsîri’l-Me’sûr. Şevkânî, Fethü’l-Kadîr.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Mustafa Öztürk

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: 1. Taberî, Ebû Ca‘fer Muhammed b. Cerîr, Câmiu’l-Beyân ‘an Te’vîli Âyi’l-Kur’ân, Dâru’l-Fikr, Beyrut, 1988.

2. Beğavî, Ebû Muhammed el-Hüseyn b. Mes‘ûd, Meâlimü’t-Tenzîl, Dâru’l-Ma‘rife, Beyrut, 1995.

3. İbn Kesîr, Ebü’l-Fidâ İsmâil, Tefsîru’l-Kur’âni’l-Azîm, Dâru’l-Ma‘rife, Beyrut, 1983.

4. Suyûtî, Celâluddîn Abdurrahmân b. Ebî Bekr, ed-Dürrü’l-Mensûr fi’t-Tefsîri’l-Me’sûr, Dâru’l-Fikr, Beyrut, 1983.

5. Şevkânî, Muhammed b. Ali, Fethü’l-Kadîr, Âlemü’l-Kütüb, Beyrut, trz.

 

Ders Adı: Tefsir Tarihi I

Ders Kodu: TİB-755

Yarıyıl: Güz

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Tefsir tarihi kaynakları ve bu alanla ilgili çalışmalar. Kur’an tefsirinin doğuşu. Kur’an’ın Kur’an’la tefsiri. Hz. Muhammed’in Kur’an tefsiri örnekleri. Sahabe dönemi tefsir faaliyetlerinin temel karakteristikleri. Erken dönem tefsir ekolleri. Tâbiûn dönemindeki tefsir çalışmaları. Tefsirde isrâiliyyât problemi. Tefsirde şifahi gelenek. Hadis-Tefsir ilişkisi. Tefsirin tedvini ve ilk yazılı eserler.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Mustafa Öztürk

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: 1. Cerrahoğlu, İsmail, Tefsir Tarihi, DİB Yay., Ankara, 1988.

2. Cerrahoğlu, İsmail, Kur’an Tefsirinin Doğuşu ve Buna Hız Veren Âmiller, AÜİF Yay., Ankara, 1068.

3. Zehebî, Muhammed Hüseyin, et-Tefsîr ve’l-Müfessirûn, Dâru’l-Erkam, Beyrut, trz.

4. Zerkeşî, Bedruddîn Muhammed b. Abdillah, el-Burhân fî Ulûmi’l-Kur’ân, Beyrut, trz.

5. Suyûtî, Celâluddîn Abdurrahmân b. Ebî Bekr, el-İtkân fî Ulûmi’l-Kur’ân, Beyrut, trz.

 

Ders Adı: Hadiste Temel Problemler

Ders Kodu: TİB-702

Yarıyıl: Bahar

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Hadis-Sünnet ilişkisi, Bağlayıcılık açısından Hz. Peygamberin Sünneti, Hz. Peygamberin Sünnetinin çeşitleri, Hadis ve Sünnetin evrenselliği, Hz Peygamberin bir peygamber olarak kıyamete kadar geçerli olan buyrukları, Yöresel nitelikleri ve sınırlı bir zaman diliminde geçerli olan Hadisler, Hz. Peygamberin devlet başkanı sıfatıyla emrettiği hususlar, Hadisler arasında görülen ihtilaflar, birbirine zıt görünen hadisler ve bunun sebepleri, Nâsih-Mensuh konumunda olan hadisler.

Öğretim Üyesi: Prof. Dr. Ali Osman Ateş

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Bünyamin Erul, Sahabenin Sünnet Anlayışı, Ankara 1999, ISBN: 975-389-343-4; Ali Osman Koçkuzu, Hadiste Nasih-Mensuh, İstanbul 1985; İsmail L. Çakan, Hadislerde Görülen İhtilaflar ve Çözüm Yolları, İstanbul 1982.

 

Ders Adı: Hadislerin Tespit veTenkidi

Ders Kodu: TİB-704

Yarıyıl: Bahar

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Hadis metinlerinin kabul edilmesinde gözönüne alınacak hususlar, hadislerin akla uygun olması, bilimsel verilerle çelişmemesi, tarihi olaylara ters düşmemesi, Kur’an’a aykırı olmaması, İslâm alimleri tarafından uygulamaya esas alınmış olması, ravilerin hadis metinlerini değerlendirirken aklı ön plana alan kimseler olması, ravilerin niteliği hadisle bizzat amel etmeleri, hadislerin değerlendirilmesinde dikkat edilecek diğer hususlar, bütünlük problemi, Hadislerin oluşmasında sosyal, siyasi  ve psikolojik etkenler, ravilerin kimliğini tesbit ve onları tenkidde yararlanılacak kaynaklar, sahabe, güvenilir raviler ve zayıf vev uydurma hadis nakledenlerle ilgili eserler, ravilerin güvenirliliğini tespit için kullanılan terimler ve bunların anlamları, örnek ravi tenkid çalışmaları.

Öğretim Üyesi: Prof. Dr. Ali Osman Ateş

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: İsmail Hakkı Ünal, İmam Ebu Hanife’nin Hadis Anlayışı ve Hanefi Mezhebinin Hadis Metodu, Ankara 1994; ISBN: 975-19-0806-X; İsmail L. Çakan, Hadis Edebiyatı, İstanbul 1985; M. Hayri Kırbaşoğlu, İslam Düşüncesinde Hadis Metodolojisi, Ankara 1999; ISBN: 975-8190-18-0.

 

Ders Adı: Mukayeseli Hadis Metodolojisi II

Ders Kodu: TİB-706

Yarıyıl: Bahar

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Haber Tanımı ve Kısımları: Mütevatir ve Ahâd. Hadislerin Taksimi. Sahih ve Hasen Hadisler. Zayıf Hadis. Tanımı, çeşitleri ve delil olarak alınması konusundaki tartışmalar.Mevzu.Tanımı, hadis uydurma yöntem ve sebepleri. Hadislerle amel etme konusundaki Rey ve Hadis Ekolleri arasındaki görüş ayrılıkları ve sonuçları. Hadisleri değerlendirme ve uygulama konusunda İslâm Mezheplerinin yaklaşımları.

Öğretim Üyesi: Prof. Dr. Ali Osman Ateş

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: M. Hayri Kırbaşoğlu, Alternatif Hadis Metodolojisi, Ankara 2002; ISBN: 975-6666-20-X; M. Yaşar Kandemir, Mevzu Hadisler, Ankara 1975; Sadık Cihan, Uydurma Hadislerin Doğuşu, Samsun 1997.

 

Ders Adı: Mezhep Farklılıklarında Hadislerin Rolü

Ders Kodu: TİB-708

Yarıyıl: Bahar

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: İtikadi mezheplerin görüş farklılıklarının oluşmasında hadislerin rolü, Hz. Peygamberin vasiyet yazdırmak istemesiyle ilgili hadisler, Hz. Peygamberin mirası ile ilgili hadisler, Hz Peygamberin yerine halife seçimi ile ilgili hadisler, ashabla ilgili hadisler, fıkhî mezheplerinin oluşmasında hadislerin rolü, ibadetlerdeki uygulama farklılıklarında hadislerin rolü, Mezheplerin İslâm Hukukuna dair farklı uygulamalarında hadislerin tesiri.

Öğretim Üyesi: Prof. Dr. Ali Osman Ateş

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Talat Koçyiğit, Kelamcılarla Hadisçiler Arasındaki Münakaşalar, Ankara 1984; Ali Osman Ateş, Ehl-I Sünnet ve Şia’nın Delil Olarak Aldığı Hadisler, İstanbul 1996, ISBN: 975-473-150-0; Muhammed Avvame, İmamların Fıkhi İhtilaflarında Hadislerin Rolü, İstanbul 1980; M. Emin Özafşar, Hadisi Yeniden Düşünmek, Ankara 1998,ISBN: 975-8190-06-7.

Ders Adı: İslâm Düşüncesinde Varlık Problemi

Ders Kodu: TİB-710

Yarıyıl: Bahar

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Varlık Kavramının Tarif ve Tahlili, İslâm Düşüncesinden önce varolan Varlık Teorilerine Panaromik bir bakış, Vücut-Adem zıtlığı üzerine, Varlığın Cevher-Araz olarak Taksimi, Madde-Suret-Güç-Fiil anlayışı, Ruh-Beden, Oluş ve Yokoluş, Maddenin Ezeliliği Problemi, Sebeplilik ve Dört Sebep Nazariyesi, Vacip Varlık ve Özellikleri, Mümkün Varlık ve Özellikler, Zaman, Mekan ve Alem Kavramları, Metafizikle ilgili Çağdaş Düşünceler üzerinde durulacaktır.

Öğretim Üyesi: Prof. Dr. Halife Keskin

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Dr. Hüseyin Atay, Farabi ve İbn Sina’ya Göre Yaratma; Dr. Hüseyin Atay, İbn Sina’da Varlık Nazariyesi; Dr. İbrahim Düzen, Aziz Nesefi’de Allah-İnsan.

 

Ders Adı: Kelâm’da Bilgi Teorisi

Ders Kodu: TİB-712

Yarıyıl: Bahar

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Bilgi’nin tarifi, Bilgi elde etmenin yolları, Duyu organlarının kritiği, Haber’in bilgi değeri, Akıl ve bilgi kaynağı olarak kıymeti. Akli çıkarım metotlarının incelenmesi. Çağdaş düşüncede bilginin oluşmasında beşeri imkanların sınırı problemi. Bilginin çeşitleri ve değeri problemi.

Öğretim Üyesi: Prof. Dr. Halife Keskin

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Dr. Halife Keskin, İslam Düşüncesinde Bilgi Problemi; Dr. Bilal Kuşpınar, İbn Sina’da Bilgi; Dr. Hanifi Özcan, Maturidi’de Bilgi Teorisi; Dr. Emrullah Yüksel, Amidi’de Bilgi Teorisi.

 

Ders Adı: İslâm Kelâmında Allah-Alem İlişkisi

Ders Kodu: TİB-714

Yarıyıl: Bahar

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Kavramların açılımı. Allah Kelimesinin etomolojik ve semontik tahlili. Alemin anlamı ve alemin kelamcılar tarafından cisim-cevher-araz şeklinde taksimi. Çeşitli Tanrı tasavvurlarına göre sematik dinlerin değerlendirilmesi. İlim, İrade ve Kudret Sıfatları ile bunların korelatları Allah’ın bilmesi ve yaratma. Ezeli bilgi ve varlık. Ezeli bilgi ve insan fiilleri.

Öğretim Üyesi: Prof. Dr. Halife Keskin

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Dr. Halife Keskin, İslam Düşüncesinde Allah-Alem İlişkisi; Mevlana, Mesnevi, Fihi ma Fih; Taftazani, Şerhu’l-Akaid.

 

Ders Adı: Harici-Şii Ekseninde Sosyal-Siyasi Olguların Toplum Hayatına Etkileri

Ders Kodu: TİB-716

Yarıyıl: Bahar

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Hariciliğin doğuşu ve gelişimi. Tarihi sürecinin yeniden değerlendirilmesi. Şı’a fikrini ve tavrını oluşturan olayların tahlili. Harici faaliyetlerin İslam Toplumunun kendini belirlemesi etkileri. Haricilerin İslam dünyasında imamet teorilerinin oluşmasına katkıları. Şı’a ve gizli cemiyetlerin doğmasında siyasi baskının rolü.

Öğretim Üyesi: Prof. Dr. Halife Keskin

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Neşet Çagatay, İ. Agah Çubukçu, İslam Mezhepleri Tarihi; Dr. E. Ruhi Fığlalı, Çağımızda İtikadi İslam Mezhepleri; aş- Şehristani, el-Milel ve’n-Nihal.

 

Ders Adı: İslâm Hukuk Tarihi

Ders Kodu: TİB-718

Yarıyıl: Bahar

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: İslâm’ın doğuşunda mevcut olan hukuk sistemleri (İran, Roma ve İsrail Hukuku) İslam öncesi cahiliye Arap örf ve adetleri. Teşrii açıdan Mekke Medine döneminde nazil olan hükümler. Sahabe ve Tabiin devri teşrii faaliyetler. Müctehit alimler ve fıkıh ekolleri. Dört mezhep ve temel eserleri. Yaşamayan mezhepler. b Selçuklular döneminde fıkıh. Osmanlılar döneminde fıkıh. Mecelle ve sonrası.

Öğretim Üyesi: Doç. Dr. Nasi Aslan

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: İslam Hukuku Tarihi,Muhammed el-Hudârî,( Çev.Haydar Hatipoğlu) Kahraman Yayınları,İstanbul,1974;İslam Hukuk Tarihi, Hayreddin Karaman, Nesil Yayınevi,İstanbul,1989

 

Ders Adı: İslâm Hukuku Metodolojisi II

Ders Kodu: TİB-720

Yarıyıl: Bahar

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Fer’i deliller ve bu alandaki görüş ayrılıklarının nedenleri. Mesalih-i Mürsele ve dayandığı esaslar. İstihsan delili ve Hüccet değeri üzerindeki tartışmalar. Örf, Adet ve kaynak değeri, Örfe dayalı yapılan ictihatlar. İstishap ve Sedd-i zerayi prensipleri. Lafzi yorum ve bundan doğan görüş ayrılıkları.

Öğretim Üyesi: Doç. Dr. Nasi Aslan

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: İslam Hukuk Felsefesi,Tâhir b.Aşûr,çev.m.Erdoğan, İstanbul, 1988

 

Ders Adı: İslâm Hukukunun Genel Esasları

Ders Kodu: TİB-722

Yarıyıl: Bahar

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Vahiy kaynaklı hükümler ve akli hükümler. Kolaylık prensibi, genellik ilkesi çağdaş ihtiyaçları karşılama kabiliyeti ve bu noktada yeni yorumlara açık olması. Yenilik ve içtihad. Hak ve hakkaniyet kavramı. Kamu yararının gözetilmesi. Eşitlik ilkesi, hoşgörü ilkesi zaruret prensibi. Ortama ve şartlara riayet prensibi. Hümanist karakteri ve barışçıl ilkeler. Lafza olduğu kadar maksat ve maslahata da itibar.

Öğretim Üyesi: Doç. Dr. Nasi Aslan

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: İslâm Hukuku, Evrenseellik-Süreklilik, Yusuf Kardavî,Marifet Yayınları,İstanbul,1987

 

Ders Adı: Hukuk Sosyolojisi

Ders Kodu: TİB-724

Yarıyıl: Bahar

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Hukuk sosyolojisi ve diğer bilim dalları içerisindeki yeri, hukuk sosyolojisinin konusu Hukuk sosyolojisinin tanımı. Teorik hukuk sosyolojisi. Hukukun sosyolojik tahlili. Sistematik Hukuk sosyolojisi ve hukukun kaynakları, toplumsal ilişkiler ve guruplar. Jenetik hukuk Sosyolojisi. Hukuk ve değişme hukukun değişme eğilimleri ve yönleri; değişimde rol Oynayan faktörler. Hukukun toplumsal değişmeler üzerindeki rolü.

Öğretim Üyesi: Doç. Dr. Nasi Aslan

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Hukuk Sosyolojisine Giriş, Ülker Gürkan

 

Ders Adı: İslâm Düşüncesinde Uluhiyet Kavramı

Ders Kodu: TİB-726

Yarıyıl: Bahar

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Allah’ın varlığı, varlık, mahiyet, hakikat ve zât kavramları, Allah’ın mahiyet ve hakikatinin bilinip bilinemeyeceği meselesi, Kelamcılar Filozoflar ve Mutasavvıflar açısından Allah’ın mahyet ve hakikati, Allah’ın varlığının delilleri, Hudus, imkan, varlık, inayet ve ilk sebep delilleri, bu konuda batılı Filozofların kullandığı deliller, Allah’ın zatî, selbî ve subuti mu’tezile ve Ehl-i Sünnet’in yorumları, Hayat, İlim, Semi’, Basar, İrade, Kudret, Kelâm ve Tekvin sıfatları, Allah’tan fiillerin meydana gelmesi.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. İsmail Yörük

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Dr. Muhammed el-Behiy, İslam Düşüncesinin İlahi Yönü (çev: Sabri Hizmetli), Ank., 1992; al-Taftazani, Şarhu’l-Aka’id(çev: Süleyman Uludağ),İst., 1980; İzmirli İsmail Hakkı, Yeni İlm-i Kelam, İst., 1341 h.

 

Ders Adı: Epistemolojik Açıdan İman

Ders Kodu: TİB-728

Yarıyıl: Güz

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: İmanda suje ve obje, İmanın mahiyeti, şüphe ve inanç, inancın tanımı, inancın faktörleri, iç ve dış faktörler, inancın dereceleri, İslâm’ın ve küfrün tanımı, iman-amel ilişkisi, iman-bilgi ilişkisi, sadece ikrar, aman olabilirmi? İmanda artma ve eksilme, büyük günahlar ve sayısı, büyük günah işleyenin dünya ve ahiretteki durumu, günahların affedilmesi, İmanda istisna caiz midir? Otoriteye dayalı imanın değeri, kendisine tebliğ ulaşmamış insanların durumu.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. İsmail Yörük

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Dr. Hanifi Özcan, Epistemolojik Açıan İman, İst., 1992; Toshuhiko İzutsu, İslam Düşüncesinde İman Kavramı(çev: Selahaddin Ayaz), İst., 1984.

 

Ders Adı: İslâm’da Fikri ve Siyasi Oluşumların Gelişimi (II. ve III Asır)

Ders Kodu: TİB-730

Yarıyıl: Bahar

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Mü’min ve kafir kavramları, Mürcie mezhebinin doğuşu, iman problemi ve Mürcie, Mu’tezile’nin doğuşu, Vâsıl b. Ata’ ve Mu’tezile’nin beş prensibi, Tevhid, Adalet, Va’d, ve Vaid, el-Menzile beyne’l-Menzleteyn, Emr’i  bi’l Ma’ruf ve Nehy’i ani’l –Münker, Mu’tezile’nin felsefe ile ilişkisi, Bağdat ve Basra ekolü, Huzeyliyye, Nazzâmiye ve Câhiziyye, Mu’tezile’nin beş esasının Ehl-i Sünnet açısından değerlendirilmesi, Cübbai ve talebesi İmam Eş’arî, İmam Maturidî, Müşebbihe ve Hişam b. Hakem, Tecsim taraftarları ve Mücessime.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. İsmail Yörük

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Dr. Neşet Çagatay- İ. Agah Çubukçu, İslam Mezhepleri Tarihi, Ank.,1965; Dr. Sönmez Kutlu, İslam Düşüncesinde İlk Gelenekçiler, Ank., 2000;Dr. Nevin A. Mustafa, İslam Siyasi Düşüncesinde Muhalefet(çev: Vecdi Akyüz), İst., 1990

 

Ders Adı: Kelâm Problemleri

Ders Kodu: TİB-732

Yarıyıl: Bahar

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Varlık Kavramı, Varlığın İdraki ve Sahalar, Varoluşun Esasları, Hak-Hakikat-Mahiyet-Hüviyet ve Zat, Varoluşun sebepleri, Varoluş ve ilk sebep, zaruri varlık, zaruri varlığın nitelikleri, mümkün varlık ve nitelikleri, zaruri varlığın basit oluşu, Tanrı’nın öteki varlıklarla münasebeti. Kavram olarak bilgi, bilginin imkanı, bilginin kaynağı problemi, Empirizm, Rasyonalizm, Sezgicilik, Aktivist teoriler, Kelâmda ve Tasavvufta bilginin kaynağı, bilginin türleri ve değeri, akıl yürütme ve çeşitleri, akıl yürütmenin bilgi değeri.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. İsmail Yörük

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Dr. Fazlur Rahman, Ana Konularıyla Kur’an(çev: Alpaslan Açıkgenç), Ank., 1987;Dr. Fahrettin Olguner, Üç Türk-İslam Mütefekkiri İbn Sina, Fahreddin Razi ve Nasireddin Tusi Düşüncesinde Varoluş, Ank., 1985; Dr. Kasım Turhan, Kelam ve Felsefe Açısından İnsan Fiilleri, İst., 1996.

 

Ders Adı: Hadis Literatürü II

Ders Kodu: TİB-734

Yarıyıl: Bahar

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Tasnif dönemi sonrası hadis Edebiyatı. Derleme hadis kitapları, zevaid kitapları. Belirli konulara ait hadis kitapları.. Alfabetik hadis kitapları. Halk dilinde hadis olarak bilen sözlerle ilgili kitaplar. Şerh Edebiyatı. Şerh hakkında genel bilgiler. Kütüb-i Sitte üzerine yazılan meşhur şerhler ve bunların özellikleri. Hadis lügatleri. Hadis usûlü ile ilgili eserler. Yeni hadis Usûlü çalışmaları.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Muhammet Yılmaz

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Kettânî, Muhammed b. Ca’fer, er-Risâletü’l-Mustadrafe, Kahire tsz.; Çakan, İ. Lütfi, Hadis Edebiyatı, M.Ü.İfav yay., İstanbul 1989.

 

Ders Adı: eş-Şâfiî Sonrası Sünnet Anlayışları

Ders Kodu: TİB-736

Yarıyıl: Bahar

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Bağlayıcılık açısından Sünnet’in sınıflandırma çabaları. İbn Hibban’ın hadisleri bağlayıcılık açısından tasnifi. İbn Kuteybe’nin bu konudaki görüşleri. el-Karafî, İbn Kayyim, Şah Veliyyullah Dihlevî, Reşid Rıza, Şeltut, Tâhir b. Âşur gibi alimlerin sünneti sınıflandırma çabaları. Oryantalistlerin hadise bakışı ve sünnet anlayışları. Günümüz İslam dünyasında sünneti yeniden anlama ve yorumlama gayretleri.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Muhammet Yılmaz

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Kırbaşoğlu, M. Hayri, Sünnî Paradigmanın oluşumunda Şafiî’nin Rolü, Kitabiyat, Ankara 2000, ISBN 975-93974-1-2; Alternatif Hadis Metodolojisi, Kitabiyat, Ankara 2002, ISBN 975-6666-20-x; Kardavî, Yusuf, Bilgi ve Medeniyet Kaynağı Sünnet, Ravza yay.

 

Ders Adı: Hadis Metinleri II

Ders Kodu: TİB-738

Yarıyıl: Bahar

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Temel hadis kitaplarına ait şerhlerden örnek metinler. Rical edebiyatından örnek metinler. Şerh ve derlemecilik dönemi eserlerinden örnek metinler. Nasih-Mensuh, Garîbü’l-hadis, müşkilü’l- hadis, Muhtelefu’l-hadis, İlelü’l-hadis, mevzûâtü’l- hadis gibi hadis ilim dallarına ait literatürden örnek metinler. Son dönem şerh çalışmalarından örnek metinler. Günümüz hadis usûlü çalışmalarından örnek metinler.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Muhammet Yılmaz

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: el-Kütübü’t-Tis’a ve Şurûhuhâ, Çağrı Yay. İstanbul 1981-1992.

 

Ders Adı: Tasavvuf Tarihi Literatürü

Ders Kodu: TİB-740

Yarıyıl: Bahar

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Zühd dönemi telif eserleri. Tabakâtlar, tasavvufu açıklayan ve savunan önemli eserler. İşari tefsirler. Âdâb kitapları. Menâkıbnâmeler. Son dönem dönem eserleri; ansiklopedik genel eserler. Tarikatlere özgü müstakil eserler. Silsilenâmeler ve tekke mecmuaları. Ensâb kitapları. Istılahât-ı Sûfiyye. Süreli yayınlar. Tasavvuf üzerinde Batı’da yapılmış çalışmalar.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Hayri Kaplan

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Tasavvuf Tarihi Literatürü, Aşkar, Mustafa, Kültür Bakanlığı, Ankara 2001, ISBN 975-17-2683-2.

 

Ders Adı: İbn Arabîde Ontoloji Problemi

Ders Kodu: TİB-742

Yarıyıl: Bahar

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: İbn Arabî’nin Fusûs, Futuhât ve risale türü eserlerinde ontolojik konulara yaklaşım metodu. İbn Arabî düşüncesinde varlık, mahiyet, zât ayırımı. Tanrı ve yaratma sıfatı. Evren ve sürekli yaratılış. Muhammedî nur, amâ, duhân, su, beş hazerât, mülk, melekût, ceberût, lâhut, berzah ve hayal kavramları. Tanrı’nın isim ve sıfatları meselesi.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Hayri Kaplan

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Muhyiddin İbnu’l-Arabi’nin Tasavvuf Felsefesi, Afifi, Ebu’l-Ala, Çev.: Mehmet Dağ, A.Ü. İlahiyat Fakültesi Yayınları, Ankara 1975; İbn Arabi’nin Fusus’undaki Anahtar Kavramlar, İzutsu, Toshihiko, Çev.: Yüksel Özemre, Kaknüs Yayınları, İstanbul 1998, ISBN 975-94832-9-7.

Ders Adı: Tasavvufta İnsan Problemi

Ders Kodu: TİB-744

Yarıyıl: Bahar

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Kâmil insan, halife kavramı. Âdem’in yaratılışı ve misak olayı. İblis ve Âdem/Âdemoğlu. Tasavvufta kadın. Ruh ve beden yaratılışı, irTİBatı. Ruh ve nefs kavramları, mertebeleri. Nefs tezkiyesi, mücâhede. İnsan ve dünya. İman, inanç, bilgi ilişkisi ve pratikler. İnsan-makrokozmos ilişkisi ve sembolik yorumlar. Mead, berzah, cennet, cehennem kavramlarının nesnel gerçeklikleri ve sembolizm.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Hayri Kaplan

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Tasavvufta İnsan Meselesi, Nesefi, Azizüddin, Çev.: Mehmet Kanar, Dergah Yayınları, İstanbul 1990; El-Ma’rifetü’s-Sufiyye, Cevdet, Naci Hüseyin, Daru’l-Cil, Beyrut 1992.

 

Ders Adı: Arap Edebiyatı Tarihi II

Ders Kodu: TİB-746

Yarıyıl: Bahar

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Emevi ve Abbasi dönemlerinde, Cahiliye dönemine gerileyen şiirin geri kalış sebepleri, İslamiyetin şiire bakışı, yasaklayıp-yasaklamadığı meseleleri, hutbe gibi nesirin ilerlemesi ve tekrar Abbasi döneminde şiirin eski ihtişamına yakalaması gibi konuların incelenmesi. Yine bu dönemde Cerir-Farazdak-Ahtal üçlüsü ve bunların nakaidleri ile Ömer b. Ebi Rebia gibi Emevi döneminin zirve isimleri ile Abbasi döenmindeki Ebu Nüvas, Ebu Atahiyye, Buhturi, İbn Rumi… gibi şahşiyetler, yine bu dönemde Cahız gibi ekol olan isimlerin incelenmesi. Daha sonra da Endülüste ve Osmanlıda edebi faaliyetler ele alınacaktır.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Tahsin Deliçay

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Omer Ferrûh, Târîhu’l-edebi’l-‘Arabî,I-IV, Beyrut, 1992.

Ahmed el-İskenderi ve dğ., el-Mufassal fi Tarihi’l-edebi’l-Arabi, Beyrut, 1994.

Şevki Dayf, el-Asru’l-Cahili, Kahire, 1960.

Şevki Dayf, el-Asru’l-İslami, Kahire, 1963.

Şevki Dayf, el-Asru’l-Abbasiyyu’l-Evvel, Kahire, 1966.

Şevki Dayf, el-Asru’l- Abbasiyyu’s-Sani, Kahire, 1973.

Taha Huseyn, Fi’l-Edebi’l- Cahili, 1927.

Ahmet Savran, Yeni Arap Edebiyatı, Erzurum, 1991.

 

Ders Adı: Yüksek Gramer II

Ders Kodu: TİB-748

Yarıyıl: Bahar

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Basra ve Kufe ekollerinin ayrılık noktalarının incelenmesi. el-Kitab, eş-Şafiye, İbn Akil, gibi klasik eserlerin yanı sıra son yüzyılda medreselerde okutulan nahiv ve sarf kitapları ile en-Nahvu’l-vafi, Camiu’d-durusi’l-Arabiyye, Mu’cemu kavaidi’l-lügati’l-Arabiyye gibi modern nahiv kitaplarının incelenmesi ve konuları ele alış şekillerinin irdelenmesi.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Tahsin Deliçay

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Mustafa Ğalayani, Camiu’d- Durusi’l- Arabiyye, Mektebetu’l -Asriyye, Beyrut, 1987.

Abbâs Hasan, en-Nahvu’l-vâfî, I-IV, Mısır, 1966.

Ahmed Hâşimî, el-Kavâ‘idü’l-esâsiyye li’l-lügati’l-‘Arabiyye (th. Muhammed Ahmed Kasım), Beyrut, 1998.

İbn Hişâm, Muğni’l-lebîb ‘an kütübi’l-e‘ârîb, Beyrut, 1992.

İbn Hişâm, Şerhu Katri’n-nedâ ve belli’s-sadâ (nşr. Muhammed Muhyiddîn Abdulhamîd), Dersaadet, trs.

 

Ders Adı: Klasik Arapça Metinleri II

Ders Kodu: TİB-750

Yarıyıl: Bahar

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: İlk dönemlere ait nesirlerin yanı sıra Emevi ve Abbasi dönemlerinden Cerir-Farazdak-Ahtal üçlüsü, ile Ömer b. Ebi Rebia, Ebu Nüvas, Ebu Atahiyye, Buhturi, İbn Rumi gibi şahsiyetlerin kitap ve risalelerinden örnek metinler okunması ve zaman zaman modern dille karşılaştırılması. Bu eserleri okurken dönemlere göre farklılık arz eden ve modern kitaplarda olmayan dikkat edilmesi gereken imla bilgilerinin verilmesi.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Tahsin Deliçay

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: Câhız, Amr b. Bahr b. Osman, Kitâbu’l-hâyevan, I-VI, Beyrut, 1388/1969.

Câhız, el-Buhalâ, Beyrut, 1994.

İbn Abd Rabbihi, el-Ikdu’l-Ferid, Beyrut, 1996.

İbn Kuteybe, Uyunu’l-Ahbar, Beyrut.

Nihad M. Çetin, en-Nususu’l-Muhtara, İstanbul, 1979.

 

Ders Adı: Çağdaş İslam Düşüncesinde Kur’an’a Yaklaşımlar

Ders Kodu: TİB-752

Yarıyıl: Bahar

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Kur’an’a rasyonalist ve natüralist yaklaşım ve Ehl-i Kur’an ekolü. Bilimselci tefsir ekolü ve Maurice Bucaile gibi önemli temsilcileri. Sosyolojik-ideolojik tefsir ekolü ve Muhammed Abduh, Reşid Rıza ve Seyyid Kutub gibi ünlü temsilcileri. Edebî tefsir ekolü ve Emin el-Hûlî. Kur’an tefsirinde tarihselci yaklaşım ve çağdaş dönemdeki temsilcileri. Kur’an ve hermeneutik.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Mustafa Öztürk

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: 1. Jansen, J.J.G., Kur’an’a Bilimsel-Filolojik-Pratik Yaklaşımlar, çev. Halilrahmân Açar, Fecr Yay., Ankara, 1993.

2. Baljon, J.M.S., Kur’an Yorumunda Çağdaş Yönelimler, çev. Ş. Ali Düzgün, Fecr Yayınları, Ankara, 1994.

3. Paret Rudi, Kur’ân Üzerine Makaleler, çev. Ömer Özsoy, Bilgi Vakfı Yay., Ankara, 1995.

4. Birışık, Abdülhamit, Hind Alt Kıtası Düşünce ve Tefsir Ekolleri, İnsan Yay., İstanbul, 2001.

 

Ders Adı: Klasik Tefsir Metinleri II

Ders Kodu: TİB-754

Yarıyıl: Bahar

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Klasik dirayet tefsirlerinden seçme metinler: Ebü’l-Kâsım ez-Zemahşerî ve el-Keşşâf ‘an Hakâiki’t-Tenzîl, Fahreddîn er-Râzî ve Mefâtîhu’l-Ğayb, Kâdî Beyzâvî ve Envâru’t-Tenzîl, İbn Cüzey ve et-Teshîl li ‘Ulûmi’t-Tenzîl, Ebû Abdillâh el-Kurtubî ve el-Câmi‘ li Ahkâmi’l-Kur’ân, M. Reşid Rızâ ve Tefsîru’l-Menâr.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Mustafa Öztürk

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: 1. Zemahşerî, Ebü’l-Kâsım Cârullah Mahmûd b. Ömer, el-Keşşâf ‘an Hakâiki’t-Tenzîl, Dâru’l-Fikr, Beyrut, 1977.

2. Fahreddîn er-Râzî, Ebû Abdillâh Muhammed b. Ömer, Mefâtîhu’l-Ğayb, Dâru İhyâi’t-Turâsi’l-Arabî, Beyrut, trz.

3. Beyzâvî, Nâsıruddîn Abdillah b. Ömer, Envâru’t-Tenzîl ve Esrâru’t-Te’vîl, Dâru’l-Fikr, Beyrut, 1996.

4. İbn Cüzey, Muhammed b. Ahmed, et-Teshîl li Ulûmi’t-Tenzîl, Dâru’l-Fikr, Beyrut, trz.

5. Kurtubî, Ebû Abdillah Muhammed b. Ahmed, el-Câmi‘ li Ahkâmi’l-Kur’ân, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut 1988.

 

Ders Adı: Tefsir Tarihi II

Ders Kodu: TİB-756

Yarıyıl: Bahar

Ders Türü: Teorik

Saat/Hafta: 3

ECTS Kredi: 6

Ders İçeriği: Tefsirde siyasi-mezhebi yaklaşımlar ve sonuçları. Ehl-i Sünnet, Şia ve Mu’tezile’nin Kur’an tefsirindeki temel görüşleri. Kur’an kavramlarının yorumunda siyasi-mezhebî yaklaşımların etkisi. Tefsirde Bâtınîlik ve Bâtınî yorum geleneği. Bâtınî te’vil yönteminin İslam tefsir tarihindeki izdüşümleri. Tasavvufî-işârî tefsir anlayışı. Son dönem tefsir çalışmaları.

Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Mustafa Öztürk

Sınav: Vize ve Final yazılı

Kaynak Kitap: 1. Cerrahoğlu, İsmail, Tefsir Tarihi, DİB Yay., Ankara, 1988.

2. Cerrahoğlu, İsmail, Kur’an Tefsirinin Doğuşu ve Buna Hız Veren Âmiller, AÜİF Yay., Ankara, 1068.

3. Zehebî, Muhammed Hüseyin, et-Tefsîr ve’l-Müfessirûn, Dâru’l-Erkam, Beyrut, trz.

4. Zerkeşî, Bedruddîn Muhammed b. Abdillah, el-Burhân fî Ulûmi’l-Kur’ân, Beyrut, trz.

5. Suyûtî, Celâluddîn Abdurrahmân b. Ebî Bekr, el-İtkân fî Ulûmi’l-Kur’ân, Beyrut, trz.


 

ÇUKUROVA UNIVERSTY

DEPARTMENT OF BASIC ISLAMIC SCIENCES

GRADUATE COURSE DESCRIPTIONS

 

Semester  I                                                               Semester  II

 

 

Course No

Course Title:

ECTS Credits

 

 

Course No

Course Title:

ECTS Credits

TİB

700

Course of Specialisation Field

6

 

TİB

700

Course of Specialisation Field

6

TİB

701

The Influence of Pre-Islamic Culture in Arising of Hadiths.

6

 

TİB

702

The Main Problems In Hadith

6

TİB

703

The Commentary of Methods of Hadiths.

6

 

TİB

704

The Identification of Hadiths and Criticisms of Them

6

TİB

705

The Comparative Hadith Methodology I

6

 

TİB

706

The Comparative Hadith Methodology II

6

TİB

707

The Role of Hadiths in Education.

6

 

TİB

708

The Role of Hadiths in The Differences Between Sects

6

TİB

709

The Role of Policy in Development of Theology

6

 

TİB

710

The Problem of Existence in Islamic Thought

6

TİB

711

The Main Problems of Theology

6

 

TİB

712

The Theory of Knowledge in Theology

6

TİB

713

The Theological Basics of Political Differentiate in Islam

6

 

TİB

714

The Relation Between God and Universe in Theology

6

TİB

715

The Problems of Religious Thought

6

 

TİB

716

The Effects of Harici-Shi Social-Political Items on Social Life

6

TİB

717

The Beginning of  Law

6

 

TİB

718

The History of Islamic Law

6

TİB

719

Islamic Law Methodology I

6

 

TİB

720

Islamic Law Methodology II

6

TİB

721

The Comparative Family Law

6

 

TİB

722

General Principles of Islamic Law

6

TİB

723

The Contemporary Problems of Islamic Law

6

 

TİB

724

The Sociology of Law

6

TİB

725

The Systematic Development of Theological Thought

6

 

TİB

726

The Uluhiyet Concept in Islamic Thought

6

TİB

727

Theological Points of View to Islam Basics

6

 

TİB

728

The Faith  due to Epistemology

6

TİB

729

Intellectual and Political Formations in Early Periods of Islam (I.

Century)

6

 

TİB

730

The Development of Intellectual and Political Formations in Islam (II. and III. Century)

6

TİB

731

Theology Methodology

6

 

TİB

732

The Main Problems of Theology

6

TİB

733

Hadith Literature I

6

 

TİB

734

Hadith Literature II

6

TİB

735

Sunnah Conceptions in The Earliest Period

6

 

TİB

736

Sunnah Approaches After al-Shafi

6

TİB

737

Hadith Texts I

6

 

TİB

738

Hadith Texts II

6

TİB

739

Sufism Before al-Ghazali

6

 

TİB

740

History of Sufism Literature

6

TİB

741

External Influences Problem in Sufism

6

 

TİB

742

Ontology Problem in Ibn Arabi’s Thought

6

TİB

743

Texts of Sufi Quran Commentary

6

 

TİB

744

Human Problem in Sufism

6

TİB

745

Hıstory of Arabıc Lıterature –I

6

 

TİB

746

Hıstory of Arabıc Lıterature –II

6

TİB

747

High (Advanced) Grammar   I

6

 

TİB

748

High (Advanced) Grammar   II

6

TİB

749

Classic Arabic Texts I

6

 

TİB

750

Classic Arabic Texts II

6

TİB

751

The History of Qur’anic Text

6

 

TİB

752

Approaches to the Qur’an in Contemporary Islamic Thought

6

TİB

753

Classical Texts of Qur’an Commentary I

6

 

TİB

754

Classical Texts of Qur’an Commentary II

6

TİB

755

The History of Qur’anic Exegesis I

6

 

TİB

756

The History of Qur’anic Exegesis II

6

Note: The Graduate Course Students obligate to choose 5 courses from upper lessons per semester at least.

 

 

 

 

 

 84 aktif kullanıcı
[Bize Yazın] [Konuk Defteri] [Dilek Kutusu] [Bizi Tavsiye Edin] [Site Haritası]        

© 2004-2017 Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü   

tasarım::ethemevlice  
google analytics